سیستم سازه دیاگرید در ساختمان های بلند چیست؟

طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان

سیستم سازه دیاگرید در ساختمان های بلند چیست؟

سیستم سازه دیاگرید چارچوبی متشکل از اعضای مورب است که از تقاطع مصالح مختلفی مانند فلزات، بتن و یا تیرهای چوبی ساخته شده است و در ساخت و ساز ساختمان و سقف استفاده می‌شود.

سازه‌ دیاگرید با اعضای فولادی برای استحکام سازه و صلبیت بنا کارآمد هستند. اما امروزه دیاگرید‌ها در دهانه‌های بزرگ و ساختمان بلند استفاده می‌شوند، به ویژه هنگامی که هندسه‌ی پیچیده و اشکال منحنی دارند.

11

 

 

زاویه بهینه در دیاگرید

عضو مورب در دیاگرید نیروی برش و لنگر را تحمل می‌کند. بنابراین زاویه بهینه برای قرار دادن اعضای مورب به ارتفاع ساختمان وابسته است. زاویه بهینه‌ ستون‌ ها برای حداکثر سختی خمشی در ساختمان‌های معمول 90 درجه است و در سازه‌های قطری سختی برشی 35 درجه است. فرض بر این است که زاویه بهینه‌ دیاگرید بین هر دو عضو مورب تقسیم می‌شود. معمولا زاویه‌ای که پذیرفته شده بین 60 -70 درجه است. با افزایش ارتفاع ساختمان زاویه بهینه نیز افزایش می‌یابد.

طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان
طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان

 

ابعاد واحد دیاگرید

به طور عمده ابعاد واحد مدل دیاگرید دو دسته هستند:

  1. ارتفاع: ارتفاع دیاگرید به تعداد طبقاتی که در یک واحد دیاگرید انباشته اند، وابسته است. تعداد طبقه‌های متداولی که در واحد دیاگرید روی هم قرار می‌گیرند بین 2 تا 6 طبقه است.
  2. پایه مقیاس مدل: پایه‌ای که بر اساس آن دیاگرید شکل می‌گیرد، معمولا به ارتفاع و زاویه‌ی بهینه دیاگرید بستگی دارد.

گره‌ها بخش مهم طراحی سیستم دیاگرید هستند. همه بخش‌های مورب و قطری به کمک گره‌ها به یکدیگر متصل می‌شود. این گره‌ها برای دو نوع بار عمودی و بار برشی طراحی شده‌اند. این گره‌ها با جوش کاری یا پیچ به بخش‌های دیگر متصل می‌شوند.

13

 

با اطمینان می‌توان گفت که مقدار بسیار کمی جوشکاری در اتصالات به کار می‌رود. بار عمودی به شکل بارهای محوری از اعضای دیاگریدی قرار گرفته در بالای گره‌ها تا ورق بست و قطعه تقویتی، منتقل می‌شود، سپس تا اعضای دیاگرید در زیر گره‌ها منتقل می‌شود.

برش افقی همچنین به شکل بارهای محوری در دیاگرید بالای گره است، اما در اینجا یک عضو در فشار و دیگری در کشش قرار دارد. بار از بالای عضو گره به ورق بست و قطعه ی تقویتی انتقال می‌یابد، و سپس از ورق بست و قطعه‌ی تقویتی، به اعضای زیر گره هم بار فشاری و هم با کششی منتقل می‌شود.

با توجه به این مسیر انتقال بار، نیروهای برشی در محل اتصال پیچ و مهره توسعه یافته و در زمان بارهای جانبی تحت فشار بالای بار قرار دارند. ممکن است این جز منطقه‌ برشی یا منطقه ضعیف این ساختار در طول زلزله باشد، پس طراحی اتصالات پیچ و مهره باید با دقت انجام شود.

طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان
طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان

 

انواع سیستم سازه‌ی دیاگرید و مصالح اجرا  

مصالحی که را در ساخت دیاگرید استفاده می‌شود بر اساس عوامل زیر است:

در دسترس بودن مواد، زمان اجرا، انعطاف پذیری، دوام، وزن واحد مصالح، هزینه نیروی انسانی، زمان اتصال، مقاومت به آتش

مصالحی که برای ساخت دیاگرید ها به‌کار می‌رود:

15

 

سیستم سازه دیاگرید فولادی : متداول‌ترین و محبوب‌ترین مصالح مورد استفاده در ساخت دیاگرید، مصالح فولادی است. سیستم مستطیل شکل، HSS سیستمی است که معمولا استفاده می‌شود، در واقع، HSS های گرد شده با لبه‌های گسترده و پهن هستند. وزن و اندازه‌ی بخش‌ها به گونه‌ای ساخته شده‌اند که در مقابل بارهای خمشی بالا مقاومت داشته باشند. این قطعات خیلی سریع نصب می‌شوند و هزینه کارگر اجرای آنها پایین است.

16

 

سیستم سازه‌ دیاگرید بتنی : یکی از مصالحی که خیلی در ساخت دیاگریدها استفاده می‌شود بتن است. دیاگریدهای بتنی در دو نوع پیش ساخته و قالب ریزی در محل به کار می‌روند. قطعات پیش ساخته بتنی انعطاف پذیر هستند و این امکان را فراهم می‌کنند که کاملا در هندسه‌ی سازه قرار بگیرند. همچنین این مصالح سازه را از خسارت آتش سوزی محافظت می‌کنند. اما سازه‌ی پیش ساخته بتنی بار مرده بیشتری به ساختار وارد می‌کند.

سیستم سازه‌ دیاگرید چوبی : چوب مصالحی است که کمتر در ساخت دیاگریدها به کار می‌رود. این مصالح معایب بیشتری نسبت به سایر مصالح دارد. تنها مزیت این مصالح این است که الوارهای چوبی به راحتی در هر شکل و اندازه‌ای در دسترس هستند و هزینه نصب آن پایین است.

استحکام کم، از معایب اصلی مصالح چوبی است. دوام و فرسایش در اثر عوامل اقلیمی از دیگر معایب چوب برای سازه‌های دیاگرید هستند.

17

 

محاسن سازه های دیاگرید : معمولا سازه های دیاگرید ظاهر زیبایی به ساختمان می‌دهند. کاهش استفاده‌ی فولاد نسبت به ساختمان تمام اسکلت فلزی 20 درصد کاهش می‌یابد. به کارگران خیلی حرفه‌ای نیازی نیست و فناوری ساخت ساده‌ای دارد. اگر مصالح شیشه‌ای با سازه دیاگرید ترکیب شود دریافت نور طبیعی ساختمان بسیار بالا می‌رود. این مصالح معمولا هم در طراحی خارجی و هم در طراحی داخلی ستون ندارد و بسیار باز و شفاف هستند. پلان طبقات می‌تواند به صورت باز پیاده سازی شود.

طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان
طراحی سیستم سازه دیاگرید در معماری ساختمان

 

معایب سازه‌ دیاگرید : از معایب سازه‌ های دیاگرید این است که هنوز به طور کامل در مورد این سازه کاوش نشده است. طراحی این سازه به افراد حرفه‌ای و با تجربه‌ای نیاز دارد. نمای و زیبایی ساختمان فقط محدود به سازه‌ دیاگرید می‌شود. فقط ساختمان‌های بلند مرتبه، می توانند از این ساختار استفاده کنند. اگر سازه‌ی دیاگرید به درستی طراحی و اجرا نشده باشد روی هزینه و ایمنی ساختمان اثر می‌گذارد.

تحریریه پویانو: غفاری

منبع: theconstructor